Oxalaten zijn voor de meeste mensen geen probleem, maar mensen met een verstoorde darmfunctie doen er wellicht goed aan hun inname te beperken. Onderzoek toont niet aan dat oxalaten autisme of chronische vaginale pijn veroorzaken, maar ze kunnen bij sommige mensen wel het risico op nierstenen verhogen.
Oxaalzuur is een organische verbinding die voorkomt in veel planten, waaronder bladgroenten, groenten, fruit, cacao, noten en zaden (1).
In planten combineert het zich vaak met mineralen tot oxalaten. De termen "oxaalzuur" en "oxalaat" worden in de voedingswetenschap door elkaar gebruikt.
Je lichaam kan zelf oxalaten aanmaken of ze uit voeding halen. Vitamine C kan ook via de stofwisseling in oxalaat worden omgezet (2).
Bij inname kunnen oxalaten zich binden aan mineralen en verbindingen vormen zoals calciumoxalaat en ijzeroxalaat. Dit proces vindt voornamelijk plaats in de dikke darm, maar kan ook voorkomen in de nieren en andere delen van de urinewegen.
Voor gevoelige personen kan een dieet met veel oxalaten echter het risico op nierstenen en andere gezondheidsproblemen verhogen.
Oxalaat is een organisch zuur dat in planten voorkomt, maar het kan ook door het lichaam worden aangemaakt. Het bindt zich aan mineralen en wordt in verband gebracht met de vorming van nierstenen en andere gezondheidsproblemen.
Een van de belangrijkste gezondheidsrisico's van oxalaten is dat ze zich kunnen binden aan mineralen in de darmen en zo de opname ervan door het lichaam kunnen belemmeren.
Spinazie is bijvoorbeeld rijk aan calcium en oxalaten, die voorkomen dat het lichaam grote hoeveelheden calcium opneemt (4).
Het is echter belangrijk om te onthouden dat slechts sommige mineralen in voedingsmiddelen zich binden aan oxalaten.
Hoewel de calciumopname uit spinazie verminderd is, heeft het gelijktijdig consumeren van melk en spinazie geen invloed op de calciumopname uit melk (4).
Oxalaten kunnen zich binden aan mineralen in de darmen en de opname van sommige mineralen belemmeren, vooral in combinatie met vezels.
Normaal gesproken zijn calcium en kleine hoeveelheden oxalaat samen aanwezig in de urinewegen, maar ze blijven opgelost en veroorzaken geen problemen.
Soms combineren ze zich echter tot kristallen. Bij sommige mensen kunnen deze kristallen leiden tot de vorming van nierstenen, vooral als de oxalaatspiegel hoog is en de urineproductie laag (1).
Kleine stenen veroorzaken meestal geen problemen, maar grote stenen kunnen hevige pijn, misselijkheid en bloed in de urine veroorzaken wanneer ze door de plasbuis passeren.
Daarom kan mensen met een voorgeschiedenis van nierstenen worden geadviseerd om hun inname van voedingsmiddelen met een hoog oxalaatgehalte te minimaliseren (7, 8).
Een volledige beperking van oxalaatinname wordt echter niet langer aanbevolen voor alle patiënten met nierstenen. Dit komt doordat de helft van het oxalaat in de urine door het lichaam zelf wordt aangemaakt en niet uit voedsel wordt opgenomen (8, 9).
De meeste urologen schrijven tegenwoordig alleen nog een strikt oxalaatarm dieet (minder dan 100 mg per dag) voor aan patiënten met verhoogde oxalaatwaarden in de urine (10, 11).
Het is daarom belangrijk om van tijd tot tijd te testen om te bepalen hoeveel beperking nodig is.
Voedingsmiddelen met een hoog oxalaatgehalte kunnen het risico op nierstenen verhogen bij mensen die daar gevoelig voor zijn. Aanbevelingen voor het beperken van de oxalaatinname zijn gebaseerd op de oxalaatconcentratie in de urine.
Anderen suggereren dat oxalaten mogelijk verband houden met vulvodynie, een aandoening die gekenmerkt wordt door chronische, onverklaarbare vaginale pijn.
Op basis van de onderzoeksresultaten zijn de onderzoekers van mening dat het onwaarschijnlijk is dat beide aandoeningen worden veroorzaakt door oxalaten in de voeding (12, 13, 14).
In een onderzoek uit 1997, waarbij 59 vrouwen met vulvodynie werden behandeld met een oxalaatarm dieet en calciumsupplementen, ondervond echter bijna een kwart van hen een verbetering van de symptomen (14).
De auteurs van de studie concludeerden dat oxalaten in de voeding de ziekte mogelijk verergeren in plaats van veroorzaken.
Sommige online anekdotes leggen een verband tussen oxalaten en autisme of vulvodynie, maar er zijn weinig studies die dit mogelijke verband hebben onderzocht. Nader onderzoek is nodig.
Sommige mensen geloven dat het eten van voedingsmiddelen met een hoog oxalaatgehalte autisme of vulvodynie kan veroorzaken, maar huidig ​​onderzoek ondersteunt deze beweringen niet.
Sommige voorstanders van het oxalaatarme dieet zeggen dat het het beste is om voedingsmiddelen die rijk zijn aan oxalaten te vermijden, omdat deze negatieve gevolgen voor de gezondheid kunnen hebben.
Het is echter niet zo eenvoudig. Veel van deze voedingsmiddelen zijn gezond en bevatten belangrijke antioxidanten, vezels en andere voedingsstoffen.
Veel voedingsmiddelen die oxalaten bevatten zijn lekker en gezond. Voor de meeste mensen is het onnodig om ze te vermijden en kan het zelfs schadelijk zijn.
Een deel van de oxalaten die je eet, wordt door bacteriën in je darmen afgebroken voordat ze met mineralen worden gecombineerd.
Een van deze bacteriën, Oxalobacterium oxytogenes, gebruikt oxalaat als energiebron. Dit vermindert de hoeveelheid oxalaat die door het lichaam wordt opgenomen aanzienlijk (15).
Sommige mensen hebben echter minder van deze bacteriën in hun darmen, omdat antibiotica het aantal O. formigenes-kolonies verminderen (16).
Bovendien hebben studies aangetoond dat mensen met inflammatoire darmziekten een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van nierstenen (17, 18).
Ook zijn verhoogde oxalaatniveaus aangetroffen in de urine van mensen die een maagbypassoperatie of andere ingrepen hebben ondergaan die de darmfunctie veranderen (19).
Dit suggereert dat mensen die antibiotica gebruiken of darmproblemen hebben, mogelijk meer baat hebben bij een oxalaatarm dieet.
De meeste gezonde mensen kunnen zonder problemen oxalatenrijke voedingsmiddelen eten, maar mensen met een verstoorde darmfunctie moeten hun inname mogelijk beperken.
Oxalaten komen voor in bijna alle planten, maar sommige bevatten zeer grote hoeveelheden en andere zeer kleine hoeveelheden (20).
De portiegrootte kan variëren, wat betekent dat sommige voedingsmiddelen met een hoog oxalaatgehalte, zoals cichorei, als oxalaatarm kunnen worden beschouwd als de portiegrootte klein genoeg is. Hier is een lijst met voedingsmiddelen die rijk zijn aan oxalaten (meer dan 50 mg per 100 gram) (21, 22, 23, 24, 25):
De hoeveelheid oxalaat in planten varieert van zeer hoog tot zeer laag. Voedingsmiddelen die meer dan 50 milligram oxalaat per portie bevatten, worden geclassificeerd als "rijk aan oxalaten".
Mensen die vanwege nierstenen een oxalaatarm dieet volgen, wordt doorgaans geadviseerd om minder dan 50 milligram oxalaat per dag te consumeren.
Een evenwichtig en voedzaam dieet kan worden bereikt met een dagelijkse inname van minder dan 50 mg oxalaten. Calcium helpt bovendien de opname van oxalaten te verminderen.
Gezonde mensen die gezond willen blijven, hoeven echter geen voedzame voedingsmiddelen te vermijden alleen omdat ze veel oxalaten bevatten.
Onze experts houden de gezondheid en het welzijn continu in de gaten en actualiseren onze artikelen zodra er nieuwe informatie beschikbaar komt.
Een oxalaatarm dieet kan helpen bij de behandeling van bepaalde medische aandoeningen, waaronder nierstenen. Dit artikel gaat dieper in op oxalaatarme diëten en...
Oxalaat is een van nature voorkomende molecule die in grote hoeveelheden in planten en mensen wordt aangetroffen. Het is geen essentiële voedingsstof voor de mens en een teveel ervan kan leiden tot...
Calciumoxalaatkristallen in de urine zijn de meest voorkomende oorzaak van nierstenen. Ontdek waar ze vandaan komen, hoe je ze kunt voorkomen en hoe je ze kunt verwijderen...
Onderzoek toont aan dat voedingsmiddelen zoals eieren, groenten en olijfolie kunnen helpen om het GLP-1-niveau te verhogen.
Regelmatig bewegen, voedzaam eten en minder suiker en alcohol consumeren zijn slechts enkele tips om op gewicht te blijven...
Deelnemers die aangaven 2 liter of meer kunstmatige zoetstoffen per week te consumeren, hadden een 20% hoger risico op het ontwikkelen van boezemfibrillatie.
Het hoofddoel van het GLP-1-dieet is om te focussen op onbewerkte voedingsmiddelen zoals fruit, groenten, gezonde vetten en volkorenproducten, en om onbewerkte voedingsmiddelen te beperken...